Birleşik Krallık’ta İş Kurmak

//Birleşik Krallık’ta İş Kurmak

Birleşik Krallık’ta İş Kurmak

Birleşik Krallık, yeni bir iş kurmada çeşitlilik açısından oldukça zengin bir pazara sahiptir. Zaman geçtikçe hacmi artan bu pazara, her yıl yaklaşık olarak 660 bin yeni şirket kaydolmaktadır. Ancak belirtilmelidir ki, her ne kadar kayıt olmak başlangıç için iyi bir adım olsa da, şirketin geleceği için yeterli sayılmaz. Yeni kurulacak olan bir işte, üzerine düşünülmüş bir planlamanın ardından süreklilik gelmelidir ki, iyi başarılar elde edilsin. Resmi hükümet verilerine bakıldığında bu başarıyı elde etmiş yaklaşık altı milyon özel sektör işletmesinin olduğu görülmektedir. 2000 yılından günümüze ulaşan işletme sayısının 2,4 milyon kadar artması, Birleşik Krallık’ taki ticari hacmin ne kadar geniş olduğunu özetler nitelikte.

Sürekli artışta olan işletmelerin dörtte üç oranlık payında, aktif çalışan personel bulunmaz. Onun yerine çoğu işletme ortak ya da bağımsız çalışana sahiptir. Ülkede var olan toplam iş gücünün yüzde 15’ini ise serbest meslek çalışanları oluşturur. Serbest meslek sahiplerinin yer aldığı en popüler sektörler ise şöyle; ilk sırada inşaat sektörü, hemen ardından teknik ya da bilimsel işlemler, araç satış – onarımı, destek hizmetleri ve son olarak ise sosyal sağlık hizmetleri bu listeyi takip etmekte.

Kimler Birleşik Krallık’ta İş Kurabilir?

Avrupa Birliği ve Avrupa Ekonomik Alanı üyesi olan ülkelerin vatandaşları herhangi özel bir izne gerek duyulmaksızın Birleşik Krallık’ ta iş kurabilir. Ancak bu durum Romanya ve Bulgaristan’da ikamet eden vatandaşlar için geçerli değildir. AB ya da AEA harici ülkelerin vatandaşları vizeye ihtiyaç duyacaktır. İş kurmak isteyen yabancılar, bir takım izinler ve Birleşik Krallığın göçmenlere uyguladığı puanlama sisteminde olumlu sonuçlar almalıdır.

Birleşik Krallık’ ta İş Kurmak İsteyen Göçmenler Ne Yapmalı?

Farklı bir ülkeden ticari amaçla Birleşik Krallığa gelen herkes, işletme açmadan veya serbest çalışan olmadan önce dikkat etmesi gereken noktaları muhakkak incelemelidir. Ülke tarafından talep edilen tüm işlemlerin doğru şekilde yapılması, ticari atılım için önem arz eder.

İlk olarak yasal bir şekilde iş kurup kurulamayacağı kontrol edilmelidir. AB ya da AEA vatandaşı olmayanlar için oturum izni ve vize gerekmektedir. Göçmenlik durumuna bakılarak eksik evraklar tamamlanmalıdır.

Her yerde olduğu gibi Birleşik Krallık’ ta da iyi bir iş planına ihtiyaç vardır. Piyasa araştırması yaparak, eldeki bütçe doğrultusunda yol haritası çizmek mümkündür. İş planının hemen ardından bir işletmenin olmazsa olmazı isim gelir. Akılda kalıcı veya yapılan işe uygun bir isim bulunabilir. Yalnızca limited şirketler edindikleri isimleri kaydettirmelidir. Ancak bir sole trader, kendi bulduğu ismin tescillenmesini isterse o da aynı şekilde ismini ticari marka olarak tescilleyebilir.

Birleşik Krallık’ ta işletmenize yönelik kesilen vergiler veya farklı ödeme türleri için belirli bir adres seçilmelidir. Eğer limited bir şirket kurulacaksa muhakkak ayrı bir banka hesabı açarak kurumlar vergisine kayıt olunmalı, hisse ve hissedarlar belirlenmeli, müdür ve sekreter seçilmeli son olarak da ana sözleşme yazılmalıdır.

Tüm bunlar tamamlandıktan sonra yasal olarak HM Gelir ve Gümrük İdaresine kayıt olunmalıdır. İç vergiler ve gümrük tahsilatı için bu kayıt önemlidir. Vergilendirme işlemleri ise şöyle işler; serbest mesleğe sahip sole traderlar ve ortaklık (Partnership) yapanlar ticari kazançları üzerinden vergi öderler. Limited şirketler ile Birleşik Krallık’ ta şubeleri olan yabancı şirketler ise Kurumlar Vergisi kaydı yapmalıdır. Buradaki vergi oranı yapılan kâr üzerinden yüzde 20’dir. 83 bin Sterlinden fazla yıllık ciroya sahip olan bir işletmenin KDV’ ye kaydolması gerekir ve eğer işletme iyi bir kârla satılırsa sermaye kazancı vergisi ödemesi ihtimal dâhilindedir. Vergilerin ödenmesi için başlangıç tarihi ise 6 Nisan’dır.

Önceki adımlar dışında son olarak işletme için özel bir izin, lisans, sigorta gibi işlemlerin gerekli olup olmadığına da bakılmalıdır. Eğer bunlardan biri veya birkaçına gerek duyulursa eksiklikler tamamlanmalıdır.

Birleşik Krallık’ ta Ticari Banka Hesabı Nasıl Açılır?

Her işletmeci para akışını sağlamak amacıyla ticari banka hesabı açar. Birleşik Krallık’ ta yabancı biri olarak bu hesabı açmak biraz daha zordur. Üç farklı yoldan biri seçilerek ticari banka hesabına sahip olmak mümkün.

İlk alternatif Wise çoklu para birimi hesabı açmaktır. Çok uçuk fiyatlar ödemeden uluslararası para akışı bu hesaptan sağlanabilir. İkinci olarak uluslararası bilgiler (geçerli pasaport, ikametgâh belgesi ve ulusal kimlik kartı gibi) kullanılarak açılabilen hesaptır. Son seçenek ise Birleşik Krallık’ taki ikametgâh bilgilerini kanıtlayıp ayrıntılarını gönderdikten sonra başvurulan ticari banka hesap türüdür. Bu yöntemi kullanmadan önce üç unsura dikkat etmek gerekir. Öncelikle Birleşik Krallık’ ta en az altı ay yaşanmış olmalı, ikamet yeri çalışma mekânından farklı olmalı ve isim yazılı elektrik faturasına sahip olunmalıdır.

Birleşik Krallık’ ta Ticari İşletme Çeşitleri Nelerdir?

Ülkede birbirinden farklı birçok ticari işletme çeşidi görmek mümkündür. Bu işletme türleri her ne kadar çeşitli olsa da aslında çalışma prensipleri aynı değildir. Hepsine uygun farklı işleyişleri bulunur. İşletmenin türü, personel ihtiyaç sayısı, ortaklık gibi pek çok unsur göz önünde bulundurularak, kurulacak işletmeye en uygun olanı seçilmelidir. Birbirinden ayrılan işletme çeşitleri yönetilme biçimleri, şirket sahibi ya da sahiplerinin aldığı sorumluluk oranlarına göre sınıflandırılır ve temelde dört tanedir. Bunlar; sole trader, genel ortaklık (Partnership), sınırlı ortaklık ve limited şirketlerdir.

1- Sole Trader

Serbest meslek sahibi olmak ya da tek başına bir işletme sahibi olmak isteyenler Sole Trader olabilir. Tek başına olunduğundan kâr korunur ancak herhangi bir şey olduğunda, örneğin ticari borç gibi, tüm sorumluluk yine tek bir kişiye aittir. Sole Traderlar, Birleşik Krallık’ ta çalışmak için sadece serbest meslek sahibi olarak kaydolup, ulusal sigortasını ödemiş olmalı ve aynı zamanda gelir vergisini de atlamamalıdırlar.

2- Genel Ortaklık (Partnership)

İki veya daha fazla kişinin bir araya gelerek, eşit paydada sorumluluklar alması türüne genel ortaklık adı verilir. Elde edilen tüm kârlar ortak olup, vergi konusunda ise her kişi kendi payından sorumlu tutulur. Genellikle çok büyük olmayan şirketler için ideal bir işletme türüdür.

3- Sınırlı Ortaklık

Temel hatları itibariyle genel ortaklığa benzese de birbirinden farklıdırlar. Burada en az bir genel ortak bulunur ve bu kişi hem işi yürütür hem de bir borç söz konusu olduğunda sorumluluk alır.

4- Limited Şirketler

Hukuki anlamda bir kişi olarak sayılan limited şirketler, yönetenden ayrı bir tüzel kişiliğe sahiptir. Yani sahipleri ile yöneticileri yasal olarak birbirinden ayrıdır. Limited şirketler Birleşik Krallık kuralları gereği Companies House’ a kayıt olup, sicil numarası almalıdır.

Birleşik Krallık’ ta üç tür limited şirket vardır. Bunlar; hisselerle sınırlı özel şirket (private company limited by shares), kamusal limited şirket (public limited company) ve garanti ile sınırlı özel şirket (private company limited by guarantee).

  • Hisselerle Sınırlı Özel Şirket (Private company limited by shares)

Birleşik Krallık’ ta bulunan çoğu şirket bu kategoride yer almaktadır. Şirketin mülkiyeti hisselere bölünür ve hissedarlar arasında da paylaşılır. Her hissedar bir veya daha fazla hisse alma hakkına sahiptir. Ancak ödenmesi gereken miktarlar konusunda bu oran sınırlıdır. Aynı şekilde mülkiyet yüzdesi, oy hakkı veya kâr oranı hisse oranı ile doğru orantılı ilerler. Halka açık hissedarlık sunulamaz sadece şirketin ana sözleşmesinde yazan sınırlı kişiler kapsamında hissedarlar seçilebilir.

Kişisel olarak fazla mali sorumluluk gerektirmeyen bu işletme türü gerek büyük gerekse de küçük işletmeler için iyi bir alternatiftir. Hisse sahipleri sadece kendi hisseleri oranı doğrultusunda ödemelerini yapacağı için büyük bir riske girmezler.

  • Kamuya Açık Limited Şirket (Public limited company)

Öncelikle halka açık bir limited şirketin ticarete başlaması için bileşik nominal değeri en az 50 bin Sterlin eden bir hisse ihraç etmelidir. Bunun yanı sıra bir şirket sekreteriyle en az iki direktör atanmalıdır. Bu işletme türü yeni başlayan bir işletmeden ziyade, belirli büyüklüğe ulaşmış ve artık işletmesini halka arz etmek isteyen kişilerin ilgi odağında yer alır. Halka açık hisse sunarak çok daha geniş alana yayılmayı hedefler.

  • Garanti İle Sınırlı Özel Şirket (Private company limited by guarantee)

Garanti ile sınırlı şirketler hisse ya da hissedarların yerine, şirketin borçlarının belirli bir miktarını ödemeyi garanti eden garantörler vardır. Bu garantörler günlük işleyişin ilerlemesi adına direktörler atar. Genel olarak her garantörün sorumluluk sınırı aynıdır ve kendi varlıkları tıpkı hisselerle sınırlı özel şirket gibi korunur.

Birleşik Krallık’ ta İşletmeler Vergi İçin Nasıl Kaydettirilir?

İşlemenin yasal yapısının belirlenmesinin ardından, Birleşik Krallık’ ta vergi için şirketin kaydettirilmesi şarttır. Şayet kayıt yapılmaz ya da vergiler zamanında ödenmez ise ilgili işletme kapatılabilir ve dolayısıyla hissedarların Birleşik Krallık’ ta kalma süresi de kötü yönde etkilenebilir. Bunların yaşanmaması adına yasal olarak yapılması zorunlu tüm işlemleri halletmek, işletme ve işletmecinin geleceği için büyük rol oynar.

İşletmenin kaydı yapıldıktan sonra, HM Gelir Gümrük İdaresine gidilerek süreç hakkında bilgi alınır. Bilgilendirme için işe başlama tarihi, işletmenin kayıt numarası ve hesapların yıllık olarak hazırlanacağı bitiş tarihi gibi verilere ihtiyaç duyulur.

Vergi dairesine işletme kaydının tamamlanmasının ardından, bazı önemli veriler not edilmelidir. Bunlar; faturalar, işletmenin yıllık kâr – zarar hesapları, KDV ve bordro kayıtları, çek defterleri, banka hesap özetleri, kredi ve borç notları, elektronik şekilde alınan ödemelerin kanıtları ve işletme ile ilgili diğer bilgilerdir.

Birleşik Krallık’ ta Ticari Vize Almak Gerekli mi?

Birleşik Krallık’ ta yaşama ve çalışma hakkı olan kişiler, orada iş kurma yetkisine sahiptirler. Ancak böyle bir hakkı olmayan vatandaşların ticari vize alması zorunludur. Birleşik Krallık’ ta iş hayatına atılmak isteyip, vizeye ihtiyaç duyanlar için üç farklı ticari vize türü bulunmaktadır. Bunlar; başlangıç, yenilikçi ve yatırımcı vizeleridir.

  • Başlangıç Vizesi (Start-up visa)

Birleşik Krallık’ta bulunan herhangi bir yükseköğretim kurumundan veya girişimcileri destekleyen kurumlardan birinden onay varsa başlangıç vizesi için başvuru yapılabilir. Sunulan iş fikri oldukça yenilikçi ve sürdürülebilir olması kanıtlanmalıdır. Ücretleri 308 Sterlin ile 363 Sterlin arası değişen bu vize ile iki sene Birleşik Krallık’ta kalınabilmekte.

  • Yenilikçi Vize (Innovator Visa)

En az 50 bin Sterlin sermayesine sahip olanlar ya da bu ücreti bir sene öncesinde yatırmış olanlar yenilikçi vizeye başvurabilir. Birleşik Krallık’ ta İngilizce konuşulduğundan bir dil sınavına girildiği de kanıtlanmalıdır. 1.021 Sterlin ücreti olan bu vize ile üç sene ülkede kalınabilir, gereken şartlar sağlandığı halde bu süre üç yıl daha uzayabilir.

  • Yatırımcı Vizesi (Investor Visa)
  • 2 milyon Sterline sahip olup, Birleşik Krallık ülkesine yatırım yapmak isteyenlerin başvurması gereken yatırımcı vizesinin maliyeti 1.623 Sterlindir. Bu vize ile en çok üç yıl dört ay ülkede kalınabilir, kriterler yerine getirildiği takdirde en fazla iki yıl daha vize süresi uzatılabilmektedir.

Birleşik Krallık’ta İş Sigortasının Önemi Nedir?

Herhangi bir aksi durumda işletme, kendini garantiye almak için iş sigortasına ihtiyaç duyar. Kanunlar çerçevesinde kalarak iş yürütmek, şirketin geleceği açısından da önem arz eder. Birleşik Krallık’ ta beş adet sigorta türü bulunmaktadır. Bunlar; işveren sorumluluk sigortası, bina, içerik, mesleki sorumluluk ve kamu mali mesuliyet sigortasıdır.

  • İşveren Sorumluluk Sigortası: (Employers’ liability insurance)

Çalışanı olan her işletmenin yaptırması zorunlu sigorta türüdür. İcra edilen iş sebebiyle yaşanan sağlık problemleri de bu türü kapsar.

  • Bina Sigortası: (Commercial building insurance)

İşletmenin yer aldığı yapıya uygun bina sigortası yapılmalıdır.

  • İçerik Sigortası: (Business equipment and office contents insurance)

Ticari ekipmanlarıyla taşınır malları kapsayan içerik sigortasının yapılması zorunlu değildir. Fakat hacmi geniş ve taşınır malı çok olan işletmelerin uygulaması önerilir.

  • Mesleki Sorumluluk Sigortası: (Professional indemnity insurance)

Avukat, özel danışman ve muhasebeci gibi belirlenen meslekler için yaptırılması zorunludur.

  • Kamu Mali Mesuliyet Sigortası: (Public liability insurance)

Halka açık faaliyetlerde bulunan işletmeler adına bu sigortanın zorunluluğu bulunur. Mülkün zarar görmesi ve kişi yaralanmaları gibi konuları kapsar.

Birleşik Krallık’ ta İş Kurarken Personel Alımı Nasıl Olmalı?

Bir iş kurarken personel alımında yaptırılması gerekenlerin başında HM Gelir ve Gümrük İdaresine kayıt olmak ve işveren sorumluluk sigortası yaptırmak gelmektedir. Bunların haricinde yasal olarak bir çalışan seçmek için ise birkaç adım daha vardır.

Ülkede çalışma izni bulunan herkes birer personel adayıdır. Buradaki önemli nokta, tüm evraklarının eksiksiz olmasıdır. Gerekli şartlar göz önünde bulundurularak personel alımı yapıldıktan sonra, ülkenin koyduğu iş kuralları çerçevesine uygun maaş ve sosyal güvenlik hakkı verilmeli, emeklilik primi de yatırılmalıdır.

Birleşik Krallık’ ta Ticari Mülk Nasıl Kiralanır?

İşleri bir ticari mülkte yürütmek gerektiğinde ilk olarak işe uygun bir yer planlaması yapılmalıdır. Çevrede risk ve güvenlik değerlendirmesi yapılarak, risk varsa ortadan kaldırılması gerekir. Örneğin elektrikli ekipmanlardan kaynaklı ya da farklı bir sebeple ortaya çıkabilecek yangın riskine ve gaz kaçaklarına karşı ciddi tedbirler alınarak ortamın güvenliği sağlanmalıdır. Ancak ticari bir mülk kiralamak için yalnızca bunları yapmak yeterli değildir. Ayrıca çalışma için yeterli alan sağlama, aydınlatma ve havalandırma sistemleri, içme suyu, iş ekipmanları ve tuvaletler de mülkü kiralayan işletmenin sorumluluğu altındadır. Her şeyin eksiksiz bir şekilde tamamlanması, ticari mülkün devamlılığı açısından önem arz eder.

Birleşik Krallık’ ta Evden Nasıl Çalışılır?

Evden işleri yürütmek için, iş türüne göre değişkenlik gösterebilen bazı izinler ve belgeler gerekebilir. İlk olarak bunların tespit edilmesi önemlidir. Evi tamamen farklı bir hale getirecek planı olan çalışanların, yerel planlama ofisinden izinli olmalıdır. Çok sayıda müşterisi olup, teslimat alan, evinin dışına reklam vermek isteyen ya da işlerin devam etmesi için lisansa ihtiyaç duyan işletmeler, yerel belediyeden izin almak zorundadır. Eğer firma adresi olarak gösterilecek mülk kiralanmış bir mülk ise mülk sahibinden izin almak gerekir.

Son olarak, AB ya da AEA vatandaşı olmayanlar için başlangıç olarak tüm bu süreç zor görünebilir. Fakat iş fikrine güvenen ve aynı zamanda kuracağı işletmede süreklilik garanti edebilen kişiler, yukarıdaki adımları takip edip yasalara uygun davranarak Birleşik Krallığın sürekli gelişen ve yenilenen geniş ticari pazarında yerlerini alabilirler.

By | 2021-12-23T21:04:18+00:00 December 9th, 2021|Genel|0 Comments

About the Author: